การทำบายศรีโดยนักปราชญ์โบราณ

พิธีบายศรีนั้นเป็นประเพณีโบราณที่สืบทอดกันมาช้านนาน ซึ่งการทำพิธีนี้เองก็มีความเกี่ยวข้องกับจิตวิทยาของผู้เข้าร่วมพิธีนั่นเอง โดยที่มีความเชื่อกันว่าคนที่ทำบายศรีได้นั้นจะต้องเป็นคนที่มีปัญญา เป็นคนที่มีความตั้งใจจริง พิธีจริงจะสำเร็จลุล่วงเป็นผลดีได้ทั้งปวง เนื่องจากมีความเชื่อกันว่าบายศรีมีครูแรง หลาย ๆ คนจึงกลัวว่าการทำบายศรีอาจจะเกิดสิ่งไม่ดีแก่ตนได้ โดยที่เชื่อกันว่าหากใครไม่ได้ทำการครอบครูก็จะมีสิ่งอัปรีย์มากินหากทำบายศรีเหล่านี้โดยไม่ได้รับอนุญาติจากครูก่อน จึงมีน้อยคนนักที่มักจะสามารถทำพิธีบายศรีได้ คงเป็นเพราะผู้หลักผู้ใหญ่อยากจะสั่งสอนคนรุ่นใหม่ให้สืบทอดวัฒนธรรมเหล่านี้อย่างจริงจัง ไม่ทิ้งขว้างและตั้งใจจริงนั่นเอง

บายศรี-15gif

ส่วนการทำบายศรีในโบราณ โดยนักปราชญ์ที่เคยมีการทำสืบ ๆ กันมา ซึ่งมีด้วยกันอยู่ 2 วิธี ดังนี้

วิธีที่ 1 เป็นพิธีบายศรีทางพุทธศาสนา ซึ่งจะมีการนิมนต์พระสงค์ 4 รูป มีการรับศีลรับพรต่าง ๆและพรมน้ำมนต์รับมนต์ในตอนท้าย

วิธีที่ 2  มีการตั้งเครื่องบูชาพานบายศรี โดยมักมีการทำตามประเพณีนิยม โดยมีข้าวสาร กล้วย ขนม ธูปข้าวต้ม เทียน ผ้าแพรวา ยอดอ้อย เทียนรอบหัวและเท่าตัว ยอดกล้วย ฝ้ายผูกแขน ด้ายขาวในขันโตก ขันทองเหลืองและถ้าเป็นการสู่ขวัญคนก็มักจะมีเครื่องสำอางค์อยู่ด้วย

ในส่วนของการทำบายศรีก็นิยมมีอยู่ 2 แบบ คือ

  1. บายศรีหลัก มักนิยมในการใช้ในพิธีทั่วๆ ไป อย่างงานมงคลต่าง ๆ เช่น ทำขวัยผู้ใหญ่ ทำขวัญเมื่อมีแขกมาเยี่ยมบ้านเป็นต้น
  2. บายศรีปากชาม มักจะใช้บายศรีประเภทนี้กับพิธีใหญ่ ๆ อย่างการไหว้ศาลหลัดเมือง การไหว้บูชาเจ้าที่เจ้าทาง พิธีไหว้ครู เป็นต้น ในสมัยโบราณมักจะทำบายศรีกันในพิธีสำคัญ ๆ เท่านั้น โดยบายศรีนั้นก็ได้มีการปรับปรุงมาเรื่อย ๆ รวมถึงจำนวนชั้นของบายศรีด้วย ที่ต้องการทำให้เหมาะกับเทวดาที่ต้องการจะบูชานั่นเอง

           โดยเราสามารถเห็นได้ค่อนข้างชัดเจนในบทความบทนี้ว่าบายศรีนั้นก็มีการเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัย ในสมัยโบราณซึ่งก็จะมีปราชญ์ผู้เรืองด้วยปัญญาทำพิธีอยู่ด้วยกันสองแบบดังที่กล่าวไปแล้ว ซึ่งปัจจุบันบายศรีก็ถูกปรับปรุงให้เหมาะสมกับยุคสมัยไปเรื่อย ๆ อย่างการปรับจำนวนชั้นต่าง ๆ เพื่อบูชาเทวดาคนละองค์ แต่ไม่ว่าประเพณีบายศรีนั้นจะถูกเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร เราก็ยังรักษาประเพณีที่สวยงามอย่างประเพณีบายศรเหล่านี้ให้คงอยู่ตลอดไป และคงไว้ซึ่งคติธรรมอันดีงามนี้ให้สืบต่อไปในอนาคตด้วย

Be Sociable, Share!

Related posts: